معاويه براى اينكه ولايت عهدى يزيد را بر مردم مدينه تحميل كند شخصاً به اين شهر مسافرت كرد و عدّه‌اى با او مخالفت كردند ، حتى عايشه برخى از جنايات او از جمله به شهادت رساندن محمد بن ابى بكر را به او متذكّر شد . « 1 » امام حسين ( ع ) و برخى از شخصيت‌هاى مذهبى مدينه در مقابل معاويه ايستادند و مخالفت كردند . و اين مخالفت‌ها با مرگ معاويه و با قيام بر ضد يزيد جنبه عملى پيدا كرد . « 2 » نامه‌هاى مردم كوفه در نامه‌هايى كه شيعيان و مسلمانان كوفه خدمت امام حسين ( ع ) ارسال كردند نيز نكات قابل توجّهى وجود دارد . محتواى نامه‌ها نشان مىدهد مردم كوفه نيز از فساد و تباهى دستگاه اموى بىاطّلاع نبوده‌اند . به‌عنوان نمونه در نامه « سليمان بن صرد » و « مسيب بن نجبه » و « حبيب بن مظاهر » و عدّه‌اى از مؤمنان و مسلمانان به امام ( ع ) چنين آمده است : . . . حمد و سپاس خدايى را كه دشمن عنود تو را در هم كوبيد ، دشمنى كه بر اين امّت مسلّط گرديد و فيىء ( و غنائم ) آن را غصب نمود و بدون رضايتش بر آن امارت يافت . سپس نيكانشان را كشت و بَدان آن را باقى گذارد و بيت‌المال را ثروتى براى ستمگران و زراندوزان قرار داد . همانا براى ما امام و پيشوايى نيست ؛ به سوى ما بيا تا شايد خدا ما را گرد تو در راه حق جمع كند ، « نعمان بن بشير » در قصر حكومتى است . و ما در جمعه‌ها با او نماز نمىگزاريم و روز عيد نزد او نمىرويم . . . « 3 » و هنگامى كه مسلم به كوفه رسيد هيجده هزار نفر با او بيعت كردند . و اين مردم صدها نامه به امام حسين ( ع ) نوشته بودند . و وضعيت عراق و جنايات امويان را بيان كرده بودند . گرچه در اثر رعب و وحشتى كه عبيدالله بن زياد در كوفه ايجاد كرد ، آنان سفير امام ( ع ) را تنها گذاردند و نسبت به حضرت ( ع ) بىوفايى كردند امّا به تعبير « فرزدق » دل‌هاى امّت با امام حسين ( ع ) بود .

--> ( 1 ) - الامامة والسياسة ، ج 1 ، ص 205 . ( 2 ) - اعيان الشيعة ، ج 1 ، ص 583 . ( 3 ) - موسوعة كلمات الامام الحسين ( ع ) ، ص 311 .